Yazı: Mel White
Fotoğraflar: Klaus Nigge
Karada şaşkın bir palyaço gibi görünüyorlar. Havadaysa bambaşka bir görüntüye bürünüyor ve kanatlarıyla dizeler yazıyorlar...
Zavallı yavru pelikana acımalı mıyız?
Çirkin ördek yavrusu sonunda güzel bir kuğuya dönüşür. Bu yavru pelikansa -şüphesiz dünyadaki en çirkin yaratıklardan biri- ancak yetişkin olmayı düşleyebilir. Yetişkinliğinde güzelleşip güzelleşmediği ise tartışmalı bir konu.
John James Audubon ve ardılı yazarların Amerika ak pelikanlarını betimlemek için kullandıkları bazı sözcükleri ele alalım: hantal, biçimsiz, kaba, tuhaf ve gülünç.
Alanında otorite olarak değerlendirilen The Birds of North America serisi dahi, kısa bir süreliğine de olsa bilimsel nesnelliği bir yana bırakıp, pelikanı her tarafı tüylerle kaplı küçük bir köpeğe benzeterek komik olarak nitelendiriyor.
Tamam, pelikan kuğu değil; göz okşayıcı kıvrımları, herhangi bir albenisi yok. Palyaçolarınkini andıran ayakları, kürek gibi bir gagası var ve cinsel isteğini de yüzünü kızartıp, burnundaki kocaman yumrumsu çıkıntıyla belli ediyor.
Peki aynı yazarların, çoğu zaman hemen aynı paragrafta fikir değiştirip Amerika ak pelikanını görkemli, muhteşem, zarif ve gerçekten çok güzel diye betimlemelerine ne demeli?
Bunun nedeni: Hantal kuşumuz ayağa kalkıyor, ileriye doğru paytak paytak yürüyor, kanatlarını açıp havalanıyor. Ve işte -on saniye içinde- tırtıl bir kelebeğe dönüşüyor.
Pelikanlar en iyi görüntülerini karada sergilemiyor. Suda, Audubon’un yazdığı gibi, "Ne kadar da değişik görünüyorlar!" Derinin altındaki hava kesecikleri ile su üzerinde son derece hafifler; dalgalarsa onları oyuncak tekneler gibi bir ileri bir geri sallıyor.
Ama havada... Pelikanlar havada bambaşka bir görüntüye bürünüyor. Böylesi büyük bir kuşa göre şaşırtıcı bir hızla yükseliyorlar. Büyük daireler çizerek süzülüyorlar; düzinelerce kuş birlikte havada bir bale gösterisi yaparcasına dönüyor. Bir uçak tasarımcısı, pelikanın 2,7 metrelik kanat açıklığına karşın yaklaşık 7 kilo ağırlığı ile çok düşük bir kanat yükü oluşturduğunu söyleyebilir. İşin tekniğinden anlamayanlar ise, üzerine güneş ışığı vurmuş, pelikanlardan oluşan bir çemberle karşılaşınca görkemli, muhteşem betimlemelere başvuruyor.
